Kowel (ukr. Ковель) – miasto w zachodniej części Ukrainy w obwodzie wołyńskim. Ma 62,9 tys. mieszkańców (2004).

Leży na głównej drodze między Warszawą a Kijowem, około 65 km od polskiej granicy.

Pierwsza wzmianka historyczna z 1 połowy XIV wieku. Założony na obszarze Księstwa Halicko-Wołyńskiego, w XIV wieku włączony do Wielkiego Księstwa Litewskiego, w 1569 włączony do Korony.

Prawa miejskie miejscowości nadał król Zygmunt I w 1518 r. Od rodu Sanguszków miasto nabyła królowa Bona i utworzyła tu starostwo niegrodowe. W 1773 roku z woli Sejmu starostwo kowelskie otrzymał wojewoda krakowski Wacław Piotr Rzewuski na własność dziedziczną. Po rozbiorze w 1795 w zaborze rosyjskim, był siedziba powiatu kowelskiego guberni wołyńskiej. Miasto rozwinęło się w 2 poł. XIX wieku ponieważ krzyżowały się w nim dwie linie kolejowe. W latach 1921-1939 ponownie należał do Polski, jako stolica powiatu. W Czerkasach pod Kowlem znajdowała się do 1939 roku polska składnica uzbrojenia. Między wrześniem 1939 a czerwcem 1941 pod okupacją sowiecką, następnie pod okupacją niemiecką, ponownie zajęty przez Armię Czerwoną w lipcu 1944. W latach 1939-1946 ukraińska organizacja OUN-UPA zamordowała w powiecie kowelskim około 3750 Polaków. W latach 1945-1991 w Ukraińskiej SRR. Od 1991 należy do Ukrainy.

Osoby urodzone w Kowlu

* Waldemar Babinicz - polski pisarz i pedagog. Prowadził Uniwersytet Ludowy w Rożnicy
* Kazimierz Dejmek - polski reżyser i aktor teatralny, minister kultury i sztuki, poseł na Sejm II kadencji
* Andrzej Dembicz - polski profesor, latynoamerykanista. Twórca i dyrektor Centrum Studiów Latynoamerykańskich
* Michał Friedman - polski pedagog i tłumacz z języka hebrajskiego i jidysz
* Ryszard Horodecki - polski fizyk, zajmujący się fizyką teoretyczną i informatyką kwantową
* Bogusław Lambach - polski operator filmowy. W 1944 fotoreporter Czołówki Filmowej Wojska Polskiego
* Jan Stachniuk - polski publicysta. Ideolog i twórca polskiej nacjonalistycznej grupy "Zadruga" oraz pisma o tym samym tytule
* Michał Waszyński - polski reżyser filmowy, montażysta i scenarzysta
* Zygmunt Wierzyński - polski inżynier geodeta, urzędnik państwowy i działacz polityczny
* Jolanta Zdrzalik (1938-2004) - polska malarka

 

/Z zasobów Wikipedii