" 14 października 1942 roku przyjęto jako datę utworzenia przez OUN ludobójczej formacji nacjonalistów ukraińskich – Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Dzień 14 października jest prawosławnym świętem Pokrowy, czyli Opieki Najświętszej Bogarodzicy. W rzeczywistości pod koniec 1942 roku OUN-B dopiero podjęła decyzję o tworzeniu oddziałów partyzanckich - i to pod nazwą Wojskowe Oddziały OUN-SD (Samostijnikiw Derżawnikiw). Wówczas istniała Ukraińska Powstańcza Armia zorganizowana przez Tarasa Borowcia „Tarasa Bulbę” (stąd nazywano ich „bulbowcami”). OUN Bandery „ukradł” im tę nazwę w marcu 1943 roku , a oddziały „bulbowców” przemocą wcielił do swojej formacji. Akcja „scaleniowa” trwała do sierpnia 1943 roku, podczas której banderowska Służba Bezpeky zamordowała kilkuset członków organizacji Borowcia oraz jego żonę. Datę 14 października 1942 roku ustaliła sobie działająca w Kanadzie Ukraińska Główna Rada Wyzwoleńcza na posiedzeniu 30 maja 1947 roku. Nacjonaliści ukraińscy z frakcji banderowskiej fałszowanie historii dotyczącej UPA zaczęli więc już od daty jej rzekomego utworzenia i kontynuują do dnia dzisiejszego. W 2014 roku prezydent Ukrainy Petro Poroszenko ustanowił dekretem 14 października jako Dzień Obrońcy Ukrainy, czyli dzień wojska ukraińskiego. Dekret wspomina „męstwo i heroizm obrońców niepodległości i integralności Ukrainy”, podkreśla „wojskowe tradycje i zwycięstwa ukraińskiego narodu” oraz wzywa do „budowy mocnego patriotycznego ducha w społeczeństwie”. Cerkiew nie tylko nie protestuje przeciwko temu świętokradztwu ale w tej manipulacji dotyczącej ludobójczej formacji uczestniczy. Pod koniec 1942 w pobliżu Lwowa odbyła się konferencja referentów wojskowych obwodowych prowidów OUN-B, która przedyskutowała istniejące koncepcje walki, i opowiedziała się za tworzeniem struktur partyzanckich pod nazwą Wojskowe Oddziały OUN-SD (Samostijnikiw Derżawnikiw). Pierwszym oddziałem WO OUN-SD była sotnia Hryhorija Perehijniaka „Dowbeszki-Korobki” utworzona na polecenie Iwana Łytwynczuka ps. „Dubowyj”, zapewne w pierwszych dniach lutego 1943 roku. Sotnia ta  (...) 9 lutego 1943 roku dokonała rzezi całej ludności polskiej wsi Parośla(...). Prawdopodobnie jeszcze w marcu 1943 roku żadna bojówka banderowska nie występowała jeszcze jako Ukraińska Powstańcza Armia. Do czerwca 1943 roku ówczesne relacje świadków mówią o atakach „bulbowców” a nie „upowców”, ich relacje o „banderowcach”  pochodzą z lat późniejszych, gdy już utrwaliła się nazwa UPA.

Nie ma dokumentu z ówczesnego czasu poświadczającego, że w marcu 1943 roku jakiś oddział banderowski używał już nazwy Ukraińska Armia Powstańcza."  Tak pisze Stanisław Żurek w swoim artykule:  "Kiedy na prawdę powstała UPA" (http://wolyn.org/index.php/publikacje/985-kiedy-naprawde-powstala-upa)   W świetle znanych nam dzisiaj faktów powyższe twierdzenie jest jak najbardziej uzasadnione.  Wołyń został z premedytacją wybrany jako  poligon doświadczalny do realizacji zbrodniczych planów OUN,  17 - 21 lutego 1943 r. na III zjeździe OUN    ( w wiosce Tereberze  lub Wałujky koło Olecka w obwodzie lwowskim). Wzięli w nim udział między innymi: Mykoła Łebied i Roman Szuchewicz.  Przewodniczył M. Łebied, ale programowe wystąpienie wygłosił Mychajło Stepaniak, który wyraźnie sugerował  stworzenie jednolitych sił zbrojnych i ponadpartyjnego kierownictwa. Postanowiono przystąpić na Wołyniu do otwartych walk partyzanckich, choć nie jest jasne, czy już wtedy zadecydowano o dokładnym terminie ich rozpoczęcia. Nowo tworzona armia partyzancka miała nosić nazwę Ukraińska Wyzwoleńcza Armia (UWA)Jednak banderowska partyzantka w praktyce w ogóle nie używała tej nazwy, to nazwę Ukraińska Powstańcza Armia (UPA), uznano za bardziej odpowiednią propagandowo. Kierownictwo nad walką partyzancką na Wołyniu, przejęli Wasyl Iwachiw oraz Dmytro Kljaczkiwśkyj.   Mieczysław Samborski w książce  "Sprawcy ludobójstwa Polaków na Wołyniu w czasie II wojny światowej", pisze, że już: 15 lutego 1943 r. doszło do narady aktywu OUN z terenu byłego obwodu wołyńskiego w Poddębicach. Uczestnicy tej narady otrzymali następujące zadania: " 1) Wyznaczyć w okręgach (powiatach) liczbę ludzi, która powinna być wcielona w ławy oddziałów powstańczych w przypadku masowego otwartego zbrojnego wystąpienia. 2) Wyznaczyć i rozdzielić po okręgach dowództwo odpowiednio do wyznaczonego kontyngentu członków  UPA . 3) Rozdzielić po rejonach broń, wyposażenie wojskowe i produkty żywnościowe według powyższego schematu. 4) Prowadzić w sposób bardzo zakonspirowany w miejscach (rejonach) ogólne szkolenie wojskowe dla wszystkich wyznaczonych do szeregów UPA."  Gdy 13 maja 1943 r. w starciu z Niemcami zginął Iwachiw , niepodzielną władzę nad całością sił partyzanckich Wołynia objął Kljaczkiwśkyj ps. "Kłym Sawur". Natomiast w Krajowym Prowydzie OUN, we Lwowie polityka prowadzona przez pełniącego obowiązki prowidnyka  Łebedia zaczęła budzić niezadowolenie części przywódców OUN. Od 11 do 13 maja doszło do otwartego wystąpienia jego przeciwników, Łebed zaskoczony krytyką, opuścił obrady. Pod jego nieobecność członkowie prowidu pozbawili go władzy i utworzyli kolegialne kierownictwo w postaci trzyosobowego Biura Prowidu. W ten sposób władzę nad OUN objął triumwirat w składzie Zinowij Matła, Dmytro Majiwśkyj i, jako „pierwszy wśród równych” , Roman Szuchewycz  ps. „Taras Czuprynka”, „Tut”, „Dzwin”, „R. Łozowśkyj . (  W roku 1941 zastępca dowódcy batalionu „Nachtigall” ). Dla dalszej organizacji i rozwijania armii referentura wojskowa Dowództwa Głównego w drugiej połowie maja przysłała na pomoc Klaczkiwskiemu,  z Galicji 58 specjalistów wojskowych (oficerów i podoficerów), którzy w swoim czasie uzyskali wysokiej jakości szkolenia w armii polskiej lub niemieckiej. To w maju 1943 r. rozwijają swoją działalność pierwsze wielkie (ponad 500 osób) formacje UPA: «Pierwsza grupa UPA» (dowódca I. Łytwynczuk-«Dubowyj»); Ukraińska Grupa Powstańcza «Ozero» (dowódca J. Stelamaszczuk-«Rudyj»); oddział UPA «Kotłowyna» (dowódca S.Kowal-«Jurij Rubaszenko») . Wymienione zjednoczenia UPA zaczynają ambitnie reorganizować się i liczebnie rozwijać się późną wiosną i latem 1943 r. Zostały dla nich wyznaczone wyraźne granice działalności, z których tworzone były  tzw. grupy UPA: grupa pod dowództwem I. Łytwynczuka («Dubowego»), otrzymała numer “01” і kryptonim «Zahrawa», obejmująca terytorium centralnej i północnej części Rówieńszczyzny i Pińszczynę; grupa pod dowództwem P.Olijnyka («Eneja»), otrzymała numer “02” i kryptonim «Bohun», obejmująca terytorium południowej Rówieńszczyzny, północnej Tarnopolszczyzny i północnej części współczesnego obwodu chmielnickiego; połączona z J. Stelmaszczukiem («Rudy»), S.Kowala («Jurija Rubaszenka»), P. Antoniuka («Sosenka») w grupę UOA“03” «Turiw» pod dowództwem M. Jakymczuka („Oleha”), obejmowała terytorium obwodu wołyńskiego i południową Beresteczczyznę. Na bazie odrębnych sotni została utworzona grupa UPA “04” «Tiutiunnyk» pod dowództwem F. Worobcia (“Wereszczaky”), która rozpowszechnia swoją działalność na terytorium obwodu żytomierskiego i północno-zachodnich rejonów obwodu kijowskiego . Do lipca 1943  r. oddziały UWA/UPA, znajdujące się w fazie tworzenia i konsolidacji, były zdolne do przeprowadzania akcji w ograniczonym zakresie, głównie na wschodzie Wołynia. To tam w mordowaniu Polaków wykazywali się :Iwan Łytwynczuk   ps. „Dubowyj” i Petro Olijnyk  ps. „Enej”.  W maju i czerwcu 1943 roku w dowództwie UPA zaczął dojrzewać plan jednoczesnego uderzenia na polskie osady i masowej " czystki" Polaków na całym Wołyniu. W tym też czasie frakcja banderowska OUN zmierzała konsekwentnie do zjednoczenie ukraińskich oddziałów wojskowych różnej proweniencji: bulbowców i melnykowców,  czyniąc to najczęściej  siłą , co przyczyniło się do okrzepnięcie oddziałów UPA. Na początku czerwca 1943 r. „Kłym Sawur”, który został dowódcą,   UPA na Wołyniu, przekazał dowódcom UPA w zachodnich powiatach Wołynia oficjalny rozkaz eksterminacji Polaków. Już wtedy we Lwowie zaczęto mówić o wołyńskim "UPA "Klaczkiwskiego", bo w trzeba wyraźnie powiedzieć, że we Wschodniej Małopolsce w 1943 r. UPA nie istniało. Słynna tajna dyrektywa "Kłyma Sawura" przekazana ustnie, prawdopodobnie z jego własnej inicjatywy, dotyczyła: całkowitej, powszechnej, fizycznej likwidacji ludności polskiej, na Wołyniu. Efektem tego był atak oddziałów UPA w: nocy z 10 na 11 lipca 1943r., przy wsparciu chłopstwa ukraińskiego tzw. "czerni, na ponad 100 miejscowości, w których żyli Polacy, głównie w powiatach włodzimierskim i horochowskim. 15 lipca 1943 r. D. Klaczkiwski,  tworzy i kieruje pierwszym Dowództwem Głównym UPA. W ciągu miesiąca został w końcu ostatecznie ukształtowany sztab UPA, do pracy w którym dołączono oficerów byłej armii UNR ppłk L. Stupnyckiego (szef sztabu) i pułkowników M. Omeliusyka i I. Łytwynenka. Szef sztabu L. Stupnyćki ps. „Honczarenko” zaczął tworzyć „Główny Sztab Wojskowy” (GSzW) „UPA  Wołyń–Podole , Klaczkiwskiego”. Prawdopodobnie utworzenie  GSzW stało przyczyną reorganizacji „UPA Klaczkiwskiego” polegającą na stworzeniu czterech Wojskowych Okręgów (WO). Przyszli dowódcy tychże WO dowiedzieli się o reorganizacji na spotkaniach z Klaczkiwskim. Mykoła Jakymczuk ps. „Ołeh” (mianowany dowódcą WO „Turiw”) w połowie lipca 1943 r. we wsi Żurawicze (gm. Silno, pow. Łuck). Natomiast Iwan Łytwynczuk ps. „Dubowyj”, (WO „Zahrawa”) i prawdopodobnie Petro Olijnyk ps. „Enej” (WO „Bohun”) na naradzie w dniach 12-13 sierpnia 1943 r. w jednym z chutorów wsi Pracuki (gm. Dąbrowica, pow. Sarny). W sierpniu 1943 r. jak piszą historycy na Wołyniu powstały trzy zagony ( pułki) UPA : „Kołowyna”, „Ozero” i „im. Bohuna”.  Na  III Nadzwyczajnym  Zgromadzeniu OUN antypolskie działania uzyskały aprobatę nowego szefa Centralnego Prowydu  OUN-B Romana Szuchewycza.  Dokładnie nie wiadomo czy z tego powodu, czy w wyniku rozliczenia za działania lipcowe, "Kłym Sawur" zażądał od "Rudego" - Jurija Stelmaszczuka,   dowódcy zagonu "Ozero",  realizacji ludobójczego dzieła w sierpniu, na zachodnim Wołyniu. Widocznie  Stelmaszczuk został dobrze zmotywowany, albowiem  w jego sztabie  zaplanowano na ostatnie dni sierpnia ok. 100 napadów na miejscowości zamieszkałe przez Polaków w pow. lubomelskim i kowelaskim. W efekcie UPA dokonała wymordowania, jak przyznał sam Stelmaszczuk, w liczbie co najmniej 15 tys. W końcu października 1943 r. na Wołyń przybył R. Szuchewicz i przebywał cały listopad oceniając poczynania UPA- " Kłyma Sawura". Po powrocie do Małopolski Wschodniej, w dniu 5 grudnia 1943 r. zwołał on do Lwowa (przy ul. Żółkiewskiej) posiedzenie prowidu. Na nim stwierdził, iż utworzona przez Krajowy Wołyński „Prowid” [OUN -SD] UPA całkowicie sprawdziła się i jej działalność stała się znana, nie tylko na Wołyniu, ale i na wschodnich ziemiach Ukrainy, dlatego zawnioskował, aby na bazie UNS ( Ukraińska Narodowa Samoobrona), utworzyć UPA również na terytorium Galicji. Szuchewycz także dał pozytywną ocenę działań „Kłyma Sawura”, powiedział, iż on wśród członków UPA ma duży autorytet. Na tej postawie nacjonaliści utworzyli nową UPA, której dowództwo objął sam Szuchewycz, a „UPA Klaczkiwskiego” zdegradowano do jednej z „Generalnych Grup” i nazwano ją UPA-Północ. W Małopolsce Wschodniej miała działać UPA-Zachód (przekształcona z Ukraińskiej Narodowej Samoobrony). Natomiast od 18 stycznia 1944 r. na części terytorium Wojskowego Okręgu „Bohun” utworzono UPA-Południe, której dowództwo powierzono Wasylowi Kukowi ps. „Łemisz". Tak więc UPA powstała w ogniu i w morzu krwi Polaków Wołynia, później zaczęła rozprzestrzeniać się coraz dalej, jak przysłowiowa zaraza.


GTranslate

plbebgzh-TWhrcsdanlenetfrgldeelhuitjalvltnoptrorusrskslessvukyi

Włamanie do serwisu

Strona odtworzona po ataku hakerskim. W przypadku dostrzeżenia braków i niespójności z poprzednią zawartością serwisu oraz w celu zgłoszenia ew. uwag prosimy o kontakt z nami.

Wołyń naszych przodków

wp12.jpg

PAMIĘTAJ PAMIĘTAĆ

Czytaj także

 

 

Rzeź Wołyńska

lud12.jpg

Szukaj w serwisie

Gościmy

Odwiedza nas 214 gości oraz 0 użytkowników.

Statystyki

Odsłon artykułów:
7876182