Powiat sarneński - powiat utworzony 15 marca 1920 r. pod Zarządem Cywilnym Ziem Wołynia i Frontu Podolskiego z dotychczasowych gmin powiatu rówieńskiego: Wysock, Dąbrowica, Lubikowicze, Niemowicze i Wiry oraz gmin powiatu owruckiego: Kisorycze, Olewsk i Jurowo. 1 czerwca 1920 r. przekazany Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej (w granicach należących dawniej do powiatu rówieńskiego).

12 grudnia 1920 r. do powiatu pod Zarządem Terenów Przyfrontowych i Etapowych przyłączono gminy: Bereźnica, Włodzimierzec, Horodziec, Rafałówka i Bielska Wola z powiatu łuckiego. 19 lutego 1921 r. wszedł w skład nowo utworzonego województwa poleskiego II Rzeczypospolitej.

 

16 grudnia 1930 r. został przyłączony do województwa wołyńskiego. Jego siedzibą było miasto Sarny. W skład powiatu wchodziło 9 gmin wiejskich, 3 miejskie, 172 gromady wiejskie (sołectwa), 1 miasto i 5 miasteczek. 1 stycznia 1923 r. wyłączono gminę Wysock do nowo utworzonego powiatu stolińskiego.
Powiat sarneński zajmował północno-wschodnią część województwa wołyńskiego i graniczył: od zachodu z powiatami kowelskim i łuckim, od północy z województwem poleskim (powiaty piński i stoliński), od wschodu granica jego przebiegała wzdłuż granicy państwowej Polska-ZSRR, zaś od południa graniczył z powiatem kostopolskim.

Powierzchnia powiatu wynosiła 5.478 km2, a ludność 181,3 tys. osób (według spisu z 1931 r.), a więc dawała wskaźnik zamieszkania 33 osoby na 1 km2.

Powiat w większości zamieszkany był przez ludność ukraińską liczącą 129,8 tys. osób (71,6%). Drugą narodowością pod względem liczebności byli Polacy w liczbie 30,4 tys. osób. Pozostali to Żydzi oraz inne nieliczne grupy narodowościowe.

 


Podział administracyjny
Gminy

* gmina Antonówka nad Horyniem (od 1928, wcześniej: gmina Horodziec[7][8])
* gmina Bielska Wola
* gmina Bereźnica (do 1928)[9]
* gmina Dąbrowica (miejska)
* gmina Dąbrowica
* gmina Horodziec (do 1928, następnie: gmina Antonówka nad Horyniem)
* gmina Kisorycze
* gmina Klesów
* gmina Lubikowicze
* gmina Niemowicze
* gmina Rafałówka
* gmina Rokitno (miejska)
* gmina Sarny (miejska)
* gmina Włodzimierzec
* gmina Wysock (do 1922)

Miasta

* Bereźnica
* Dąbrowica
* Rokitno
* Sarny
* Włodzimierzec
* Wysock (do 1922)

/Z zasobów Wikipedii